Hechting in onze kindertijd en hoe dit doorwerkt in ons leven
Het menselijke hechtingssysteem is een aangeboren innerlijk systeem dat verband houdt met alles wat we in het leven doen, vooral als het onze relaties betreft. Veel van wat er in onze volwassen relaties lijkt te spelen, stamt rechtstreeks uit onze vroege gehechtheidsgeschiedenis. Inzicht hierin kan ons helpen om onszelf en anderen lief te hebben. Wat betekent dit nu precies en hoe werkt dit?
Hoe hechting ontstaat
In onze eerste levensfases nemen we alles op wat er om ons heen gebeurt. Vooral over de mensen die ons verzorgen krijgen we voortdurend informatie binnen. Als kind passen we ons aan de relationele omgeving aan waarin we opgroeien, wat voor omgeving dat ook is. Daar zijn we ons doorgaans niet van bewust, maar het raakt ingebed in ons lichaam en bepaalt mede hoe we ons tegenover anderen opstellen.
Onze hersenen worden gevormd rondom de relationele omgeving die wij in onze kindertijd ervaren. Echt contact tussen verzorgers en kind is noodzakelijk om een gereguleerd zenuwstelsel te ontwikkelen. Een gereguleerd zenuwstelsel is nodig om zelf met gevoelens en emoties om te kunnen gaan.
Het soort hechting waarin we als kind opgroeien, bepaalt dus wat onze eigen gehechtheidsstijl wordt. Onze gehechtheidsstijl bepaalt hoe we contact maken en verbinding tot stand brengen — niet alleen met anderen, maar ook met onszelf. Verbinding met onszelf betekent dat we naar onze eigen gevoelens en emoties luisteren en die serieus nemen. Verbinding met anderen ontstaat als we onze gevoelens en emoties met elkaar delen.
Veilige en onveilige hechting
Van veilige hechting is sprake wanneer verzorgers emotioneel beschikbaar en afgestemd zijn op hun kind. Dat betekent echte verbinding: echt met je aandacht bij de ander zijn, werkelijk geïnteresseerd zijn en de behoeften van de ander willen zien en belangrijk vinden. De ander voelt dit doordat hij zich werkelijk gezien, begrepen en geaccepteerd voelt, met al zijn gevoelens en gedachten. Dit is veilige hechting, zoals we als mensen oorspronkelijk bedoeld zijn.
Onveilige hechting, die kan resulteren in vroegkinderlijk trauma, kan ongemerkt onze volwassen relaties binnendringen en daar allerlei problemen veroorzaken. Dat is onvermijdelijk zolang we ons niet bewust zijn van de herkomst van deze destructieve patronen: de onveilige gehechtheidsstijl waarin we zijn opgegroeid. Er zijn drie soorten onveilige gehechtheidsstijlen:
- Vermijdende gehechtheid
- Ambivalente of angstige gehechtheid
- Gedesorganiseerde gehechtheid
In een ander artikel beschrijf ik uitgebreid per gehechtheidsstijl wat kenmerkend is voor die stijl in de kindertijd en hoe dit kan doorwerken in je volwassen leven.
Bewustwording kan ruimte geven
Als we ons bewuster worden van onze oorspronkelijke gehechtheidsgeschiedenis en de patronen die daaruit voortvloeien, kunnen we beter begrijpen waarom bepaalde patronen zich in de loop van ons leven herhalen. Zodra we zien dat veel van wat er in onze volwassen relaties voorvalt uit vroegkinderlijke interacties stamt, kunnen we loskomen van de schuld die we onszelf of anderen geven voor relationele problemen.
Als we onszelf begrijpen, ontstaat er vrijheid om anderen te begrijpen. Dat is bevorderlijk voor onze heling. Er ontstaat dan meer vermogen tot veilige gehechtheid met anderen, waardoor ons zenuwstelsel alsnog beter gereguleerd kan raken.
Dit is innerlijk proceswerk en dat kan moeilijk zijn. Maar het kan ook veel opleveren: leven zoals je bedoeld bent en je aangeboren vermogen ontwikkelen om je werkelijk met anderen te verbinden.