Verbinding met jezelf en waarom dat belangrijk is
Iedereen heeft gevoelens en emoties: fijne, minder fijne en soms heel pijnlijke. Als het goed is, werden deze in onze kindertijd gezien en serieus genomen en hebben we geleerd hoe we ermee om kunnen gaan.
Als dat niet zo was, om wat voor reden dan ook — omdat onze ouders er niet voldoende waren, omdat zij dat niet goed genoeg konden of omdat zij te veel problemen hadden met zichzelf — hebben we niet geleerd om met onze gevoelens en emoties om te gaan. Vooral niet met de minder fijne. We hebben dan als vanzelf geleerd om ze te negeren en niet te voelen.
Maar daarmee zijn ze niet weg. Sterker nog: op den duur kan dit voor veel problemen zorgen. Het blijft in ons knagen; we voelen het ergens. Dit kan een vervelend, onbestemd gevoel geven. Het kan ook lichamelijke klachten veroorzaken. En het kan ervoor zorgen dat we soms heftiger op anderen reageren dan we zouden willen.
De strandbal onder water
Het is als een strandbal die je onder water duwt. De strandbal staat voor de gevoelens en emoties die we wel hebben, maar niet willen voelen. Zolang we hem onder water duwen, voelen we die gevoelens en emoties niet. Maar dit heeft een aantal negatieve gevolgen:
- Met het onderduwen verdwijnt de strandbal niet.
- Het kost kracht om de bal voortdurend onder water te houden. Na verloop van tijd kunnen we dit aan ons lichaam merken in de vorm van spanning of zelfs ziekte, omdat ons lichaam verzwakt en daardoor vatbaarder kan worden.
- De strandbal heeft voortdurend de neiging om boven te komen. Zo willen ook onze gevoelens en emoties naar boven komen en gezien worden. Hoe harder of langer we de bal onder water duwen, hoe krachtiger hij omhoog wil. Sommige mensen voelen dat altijd ergens; het kan een onbestemd gevoel geven.
- Soms hebben we niet genoeg kracht om de bal onder water te blijven duwen, bijvoorbeeld als we moe zijn of wanneer er vervelende gebeurtenissen plaatsvinden. We kunnen dan gevoelens intenser ervaren dan logisch lijkt.
- De bal kan ook even omhoogschieten als je getriggerd wordt, bijvoorbeeld wanneer mensen — vooral mensen die dicht bij je staan — iets wel of niet doen of zeggen. Dan reageren mensen vaak heftiger dan ze van zichzelf verwachten.
Vaak zijn we ons niet bewust van deze strandbal. Soms zijn we ons wel bewust van de gevolgen ervan — de lichamelijke klachten, het onbestemde gevoel of de heftige reacties — maar begrijpen we totaal niet waar die vandaan komen. Soms veroordelen we onszelf zelfs voor deze klachten, gevoelens of gedragingen. Daarmee maken we het onbewust nog erger. Ook die gevoelens stoppen we het liefst in de strandbal. Of nou ja, niet het liefst, maar we weten niet hoe we er anders mee om kunnen gaan. Zo wordt die bal alleen maar groter.
Twee manieren om ermee om te gaan
Er zijn eigenlijk maar twee manieren om hiermee om te gaan. We kunnen de bal onder water blijven duwen en, als het nodig is, proberen de symptomen te verzachten door afleiding, medicijnen of soms ook verslavingen. Of we kunnen de bal gecontroleerd naar boven laten komen.
Voor sommige mensen werkt de eerste manier goed genoeg; zij ervaren geen problemen. Maar voor anderen werkt dat om allerlei redenen niet goed genoeg. Voor hen is de enige werkende manier de laatste: de bal gecontroleerd boven laten komen. Dit is naar mijn idee waar traumatherapie over gaat: weer in verbinding komen met alles wat je al zo lang uit de weg gaat.
Stap voor stap weer verbinden
Dit is een proces dat stap voor stap gaat. Je kunt de bal niet ineens loslaten, want dan schiet hij omhoog, met alle gevolgen van dien. We mogen leren kijken naar en herkennen wat er aan gevoelens en emoties in deze strandbal zit. We mogen accepteren dat deze van jou zijn en alsnog leren ermee om te gaan.
Dat is verbinden met jezelf, compassie voor jezelf en voor jezelf zorgen. En dit is noodzakelijk om diep verbonden te zijn met anderen. In het boek De kracht van gehechtheid schrijft Diane Poole Heller over het innerlijke vermogen om diepgaande en bestendige relaties aan te gaan. Als je dit niet kent of moeilijk vindt, kan therapie hier heel goed bij helpen.